PROJELER > Boru Hattı Projeleri

Boru Hattı Projelerimiz

Ülkemiz, dünya petrol rezervlerinin büyük bölümünün yer aldığı Orta Doğu ve Hazar Bölgelerinin hemen yanı başında yer almaktadır. Bölgede var olan enerji kaynaklarını dünya pazarlarına taşıyacak olan enerji koridorunun temeli BTC ve SCP Boru Hattı Projeleri ile atılmıştır.

Karadeniz’in hidrokarbon potansiyelinin belirlenmesi halinde, Karadeniz’den çıkartılacak hampetrol ve doğal gaz ülkemiz üzerinden güvenli bir şekilde ve zamanında pazara ulaşacaktır.

Bu eksende üzerine düşen rolü üstlenen Ortaklığımız, ülkemizin petrol ve doğal gaz ihtiyacını karşılama çabasını sürdürürken, doğubatı enerji koridoru boyunca etkinliğimizi ve kontrolümüzü artırmaya yönelik çalışmalarına bundan sonra da devam edecektir.

Bakü-Tiflis-Ceyhan Ana İhraç Hampetrol Boru Hattı (BTC) Projesi

Hazar Bölgesinde, özellikle Azerbaycan ACG ve diğer projeler üretimi petrollerin dünya pazarlarına taşınması hedeflenmiştir. Proje; Azerbaycan-Bakü’den başlamak üzere, Gürcistan-Tiflis yakınlarından geçerek, Türkiye-Ceyhan’da sonlanan 50 milyon ton/yıl kapasiteli, 1.768 km uzunluğunda boru hattı ve ilgili pompa istasyonları, kara ve deniz terminalleri gibi tesislerin yapımını ve her üç ülkedeki işletmesini kapsamaktadır.

Projenin 10 Eylül 2002 tarihinde başlayan arazi temini ve inşaat safhasındaki fiziki inşaat çalışmaları tamamlanmış, hat dolum petrolü 28 Mayıs 2006 tarihinde Ceyhan Terminaline ulaşmış ve Azeri petrolünü dünya pazarlarına taşıyacak ilk tanker 4 Haziran 2006 tarihinde Ceyhan’dan yüklenmiştir. 13 Temmuz 2006 tarihinde Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan Cumhurbaşkanları ile çeşitli bölge ve dünya ülkelerinin üst düzey temsilcilerinin katılımıyla BTC açılış töreni Ceyhan Terminalinde yapılmıştır. Projenin geçici kabulü 29 Temmuz 2006 tarihinde yapılmış ve işletme fazına geçilmiştir.

TP’nin projeye katılımı, bağlı kuruluşu TPBTC Ltd. vasıtasıyla sağlanmaktadır.

2014 yılında, 1,2 milyon varil/gün maksimum kapasiteli boru hattında normal taşıma operasyonlarına devam edilmiştir. Mühendislik, inşaat, hat dolum petrolü ve finansal harcamalar düşünüldüğünde proje yatırım maliyeti 5,16 milyar ABD Doları olmuştur. Halen, ACG Projesi üretimi petrolün çoğu, Şah Deniz kondensatının tamamı, TengizChevroil, Türkmenistan petrolü ve diğer üçüncü parti petrolleri taşınmakta olduğu projede, Ceyhan’daki Haydar Aliyev Deniz Terminalinden, 2014 yılında 361 tanker ile 259 milyon varil yükleme yapılmıştır. Kümülatif olarak 2.751 tanker ile 2,095 milyar varil Hazar Bölgesi petrolü BTC projesi vasıtasıyla dünya pazarlarına ulaştırılmıştır.

Projeden; 2014 yılında Ortaklığımız 43,09 milyon ABD Doları kar payı elde etmiş olup, 2014 yılı sonu itibari ile kümülatif kar payımız 388,92 milyon ABD Doları miktarına ulaşmıştır.

Güney Kafkasya Doğal Gaz Boru Hattı (SCP) Projesi

Bakü-Tiflis-Ceyhan Ana İhraç Ham Petrol Boru Hattı (BTC) Projesi ile aynı güzergahtan Gürcistan-Türkiye sınırına ulaşan SCP Projesi, yaklaşık 692 km uzunluğundadır. Hattın kapasitesinin ilave yatırımlarla yıllık 24 milyar m3olabileceği öngörülmektedir.

SCP Projesi kapsamında proje anlaşmaları 27 Şubat 2003 tarihinde imzalanarak, Şah Deniz Aşama-1 Geliştirme Projesi ile birlikte inşaat kararı alınmıştır. Boru hattının sahibi olarak inşaat ve işletmesini gerçekleştirmek üzere proje şirketi SCPC şirketi kurulmuştur.

2004 yılı Ekim ayında başlayan fiziki inşaat çalışmaları tamamlanarak, 26 Kasım 2006 tarihinde boru hattı operasyona hazır hale getirilmiştir. Şah Deniz projesindeki üretim faaliyetlerine paralel olarak, 7 Mart 2007 tarihinden itibaren sürekli gaz sevkine başlanmıştır. Yaklaşık maliyeti 1,4 milyar ABD Doları olan hattın 2014 sonu itibariyle mevcut kapasitesi 8 milyar m3/yıl olup, güzergâh boyunca Azerbaycan, BTC’nin Azerbaycan ve Gürcistan’daki pompa istasyonları, Gürcistan ve Türkiye’ye gaz sevkiyatı yapılmaktadır.

2010 yılında Temel Mühendislik ve 2012 yılında Detay Mühendislik aşamalarına başlanan Şah Deniz Aşama-2 projesinin geliştirilmesi çalışmalarında 17 Aralık 2013 tarihinde Nihai Yatırım Kararı verilmesiyle uygulama aşamasına geçilmiştir. Aşama-2’den ilk gaz üretimine 2018 yılının Aralık ayında başlanması planlanmaktadır. Aşama-2 kapsamında üretilecek ilave 16 milyar m3/yıl gazın 6 milyar m3’lük kısmının BOTAŞ’a, 10 milyar m3’lük kısmının ise Avrupa’daki gaz alıcılarına satılması (TANAP ve TAP hatları ile) planlanmaktadır. İlave gazın taşınması için mevcut SCP hattının genişletilmesi öngörülmektedir. SCP hat kapasitesinin artırılması (SCPX) projesinin tahmin edilen toplam maliyeti 5,295 milyar ABD Doları olarak öngörülmekte olup TP hissesine düşen yatırım miktarı %19’luk hisse karşılığı 1,01 milyar ABD Doları’dır.

26 Mayıs 2014 tarihinde TOTAL ve Ortaklığımız arasında TOTAL şirketine ait Şah Deniz ve SCP projelerinin %10’arlık hisseleri için toplam 1,45 milyar ABD Doları (Şah Deniz: 1,325 milyar ABD Doları ve SCP: 125 milyon ABD Doları) baz fiyat üzerinden alım-satım anlaşması imzalanmıştır. Bu anlaşma gereği, 29 Ağustos 2014 tarihinde  % 10 TOTAL hissesi SCP Projesi satın alma bedeli olarak 154 milyon ABD Doları ödenmiştir.

2014 yılı içinde satış için toplam 9,8 milyar m3 gaz taşınmış olup, bu miktarın 5,9 milyar m3’ü BOTAŞ’a satılmıştır.